Luister naar het Audioboek: Keukenboek van Henriette Davidis

KEUKENBOEK.

Naar het Hoogduitsch Van

H. DAVIDIS.

Vijfde druk.

Haarlem, Erven F. Bohn. 1873.

VOORBERIGT BIJ DEN EERSTEN DRUK.

Het is ruim een jaar geleden dat de Huisvrouw van Henriëtte Davidis, voor Hollandsche vrouwen bewerkt, bij de Uitgevers dezes in het licht kwam, en dit werkje schijnt zoo algemeen de goedkeuring van de dames te hebben weggedragen, dat er thans reeds een tweede druk nodig geworden is. Hierdoor aangemoedigd, verzochten de Uitgevers mij, ook van het Practisches Kochbuch van dezelfde schrijfster eene gewijzigde vertaling te leveren, voor het gebruik in de Hollandsche keuken, en met genoegen heb ik deze taak, zoo ik hoop ten gerieve van vele huishoudsters, volbragt.

Het werk is op zichzelven wel compleet, maar toch is het eenigzins te beschouwen als eene uitbreiding of een vervolg van de Huisvrouw, naar welke de schrijfster ook herhaalde malen de lezeressen verwijst, zoo als dáár, waar sprake is van de slagt, en van het opdoen en bewaren van provisie.

Men zal bij de lezing ontdekken, dat de opgaven van verscheiden recepten zijn ingerigt voor zeer groote partijen; waarschijnlijk is dit geschied met het oog op logementen, en zij kunnen voor een klein gezin gemakkelijk worden veranderd.--Tot nadere inlichting diene voorts, dat de in dit kookboek gebruikte maten en gewigten de Nederlandsche zijn, en bij verkorting aldus zijn aangeduid: p. pond, o. ons, l. lood, w. wigtje, k. kan, m. maatje. De maat die in Pruissen met de Nederlandsche kan overeenkomt, is iets grooter dan deze; het verschil is echter niet zóó aanmerkelijk, dat men bij het opgeven van de onderdeelen, die met een andere breuk dan onze maatjes zou kunnen uitdrukken, maar ik geef aan iedere huishoudster, die deze recepten volgt, den raad, om dáár waar kannen of maatjes te pas komen, eenigzins wat men noemt, eene ruime hand te hebben. Als men in de opgaven het woord "eijeren" zonder meer vindt, beduidt dit dat het eiwit er bij is gerekend.--De uitdrukking au bain marie wil zeggen dat men het genoemde geregt, met de pan, in eene grootere pan met kokend water, op het vuur moet zetten, en met een bouquet garni worden kortheidshalve de bekende kokskruiden bedoeld.

1867. De Vertaalster.

EEN WOORD VOOR DEN DERDEN DRUK.

Het Keukenboek, dat reeds binnen één jaar na de uitgaaf een tweeden druk beleefde, heeft zich zoo goed in de gunst der Nederlandsche huisvrouwen staande gehouden, dat ook thans weder een derde druk werd nodig bevonden, en de Uitgevers hebben dus het genoegen, om het werk, dat in het oorspronkelijke reeds vijftien malen herdrukt is, opnieuw herzien, aan de huishoudsters van iederen stand aan te bevelen, overtuigd dat het geschikt is voor aller behoeften.

1870. De Vertaalster.

KLAGTEN.

Hoewel door het verschijnen van dezen vijfden druk blijkt, dat het "keukenboek" goed is in de oogen der hollandsche huisvrouwen, zijn er toch sommige van die huisvrouwen, welke eenige klagten daartegen hebben doen hooren.

Men zegt het is te omslachtig en te duur.

Maar is het niet eene goede eigenschap van het boek dat iedereen er in kan vinden wat hij begeert?--

Er is, ja, voor groote partijen, b. v. een recept van Schildpadsoep in opgenomen; maar even goed, voor den huiselijken disch, een recept van eenvoudige Groentesoep.--Een voor Rheebout; maar ook een voor Biefstuk, Haché of Worst.--Een voor Kabinetspudding; maar ook een voor Jan in den zak.--Een voor Champagnesaus; maar ook een voor Pieterseliesaus.--Een voor Punch impérial; maar ook een voor Limonade. Zoo vindt men er in alle omstandigheden wat men noodig heeft.

De aanmerking overigens, dat de fijne recepten, door het gebruik van likeuren, vanille en veel eijeren, duur worden, is ontegenzeggelijk gegrond, doch men gelieve te bedenken, dat in de keuken, althans niet minder dan overal elders, het oude spreekwoord op zijne plaats is:

Alle waar is naar zijn geld.

INLEIDING.

Al ware het alleen om redenen van gezondheid, is het koken in het huishouden volstrekt niet als eene bijzaak te beschouwen. Ieder jong meisje, zelfs uit den hoogeren stand, moest zich daarmede in zóóverre bekend maken, dat zij als huisvrouw, des noods zelve de hand aan het werk kon slaan; of, zoo dit niet door de omstandigheden wordt gevorderd, moest zij er toch zooveel van weten, dat zij het oppertoezigt over de keuken kon houden en niet te zeer was overgeleverd aan de willekeur van hare dienstboden. Alles wat daarop betrekking heeft en in het algemeen behoort tot een spaarzaam en geschikt beheer van het huishouden in zijn geheelen omvang, benevens vele wenken voor jonge vrouwen, is te vinden in mijn werkje, getiteld: De Huisvrouw.--Een goed keukenboek waarop men zich verlaten kan, behoort tot de beste hulpmiddelen om het huishouden zuinig te besturen. De jonge, onervarene huismoeder, die een ongewoon geregt wil gereed maken, zal zeker veel meer dan noodig is gebruiken en dikwijls eene mislukte proef duur betalen, hetwelk zij vermijden kan door het opvolgen van beproefd goede recepten.--Ten einde dit doel te bereiken, neem ik maar terstond de vrijheid om de jonge vrouwen die dit boek tot leiddraad hebben gekozen, bekend te maken met de eigenschappen die in eene bekwame kookster worden vereischt.--De eerste voorwaarde om smakelijk en fijn te koken is eene onberispelijke zindelijkheid, die ik niet genoeg kan aanbevelen en die men zich, van den beginne af aan, zeer ligt tot eene gewoonte kan maken. De handen, de keuken, de gereedschappen, de aanregtbank en de tafel, alles moet in den grond schoon wezen en voor het wasschen van groenten enz., moet steeds de grootste zorg gedragen worden.--De tweede voorwaarde is zuinigheid, en men kan die even goed bij fijne geregten als bij gewone dagelijksche spijzen in acht nemen. Te veel boter, suiker, of kruiderijen maakt een schotel niet smakelijker dan hij bij een gematigd gebruik daarvan zou zijn; integendeel wordt hij er soms door bedorven. Spaarzaamheid bestaat ook daarin, dat men niets laat verloren gaan en het overschot van sommige spijzen doelmatig gebruikt: daar zoo iets op eene nieuwe wijze toebereid, dikwijls weder in een aangenaam geregt kan worden veranderd.--De derde goede eigenschap in haar, die over de keuken het oog la

U kunt het volledige E-boek Keukenboek van Henriette Davidis downloaden, online lezen, meer details vinden van

En converteer het naar het Audioboek met elke stem die u wilt in onze AI Voice Audioboek app.