Posłuchaj Audiobooka: Rozmowa Pòlocha z Kaszëbą autorstwa Floriana Stanisława Ceynowy

Rozmowa Pólocha s Kaszebą

Póloch. Zkąd Ti jesteś, Chłopje?

Kaszeba. Jo jem z Kaszeb, Panje.

Pól. Co to są te Kaszubi?

Kasz. Panje, je to kroj wód Bóga zdovna wóbjecąni, krój svjęti, v chterim mleko o mjód płenje; a ledze, co v tim kraju mjeszkają, nazevają sę ledzamj vebrąnemj, póchódzącemj wód Jizraela dovneho.

P. Ja słiszałem o vjelorakich Kaszubach.

K. Jo, Panje; a moj wójc, co beł bógati, bó mjeł sztere wółe e sztere kónje, a mjeszkeł vjele lat v jedni vsi Kaszebski, dze beł przesężnim, narachóveł dwójakich: jedni są grebi, a dregi są Fein-Kaszebj. Grebi są ti, co njmają swójich przevejov, anje takieh łask wód Pana Boga, jakje mają Fein-Kaszebj, chterzi przez swóje męztwo,--co je napjsąne v xędze chronikorum Kaszebski, Tomje II. zeszece 30. na stronje 179, a to v te slova: Nom jich każe bjc, a vszetkieb wubjjeme--vjeczni sobje zaszczet wu całeho svjata zrobjle. Ztąd póvstało mjono nasze Każebj czele Kaszebj; e vjes, niedalek bójovjszcza leżąco, Sławószeno mu pó vjeczne czase naszę slavę głosec e słavą słenac; a nasz Xąże Svjatopełk, co pótenu tak wójoveł, jakbe cali svjat chceł pełknąc, zo to nąm nadeł rożne diploma, chtere jes pódzisdzen leżą na roteszu Puckim, jako v stołecznim mjesce zemje Kaszebskje. Pódregje mąme me no sę sląne vszetkje te łaski, chtere mjele ni dovni naszi przodkovje; Abraham, Jizak, Jakub, Mojżesz e jinni.

P. Moj Bracje;, jak vjdzę, to njbi coś do pravdi movjsz i fundamentalnie vivodzjsz; ale njemogłbiś mi granje vaszej zjemj opjsać.

K. Panje, grance Kaszebskje są v móji głovje tak mócno veznaczone, że jich njgde zabec nimogę; e tak kóżde dzecko, co sę dziś na svjat rodzi, ju vjtro je polcę wukazeje. Grance Kaszebskje jidą, pócząvsze wód Gdąnska, starożetneho Gaza, górą Libanską, a pónaszemu górami Kólibskimj, bó me barzo rod kó dodajeme, prze mełim mórże Genezareckim, prze vjelgim morze Strzodzemnim, półacenje mare mediterraneum zvąnim, co leżi mjedze zemjamj Preską, Reską, Szvecką, Dunską e Pómórską, jasz do Wusco Slepskjeho e dali rzeką, do njeho vpodającą; a vrocają puszczą Jizraëlską, pónaszemu Tuchólska, nad granicą Filistinską czele krziżacką, bó ten naród beł krziżę dlo Kaszebov, prze Samariji, to je Marienburgu dzisejszim czele zemj Malbórski do Gdąnska.

P. Ale, moj Bracje, ja słiszałem, że Kaszubj po urodzenju dzjevjęc dnj są slepimj; vjęc to musj bić grubi narod, vcale do Polakov njepodobni i vątpję, czili do pravdzivego człovjeka.

K. Moj Panje, jo jem wó tim njeczeł, anje jem vjedzeł. Ale dajme, przepusceme, że Kaszebj pó wurodzenju dzevjne dnjov są slepemj ale kje wonj dzesąteho dnja przezdrżą, tej wónj tesz e przez dębovą deskę vjdzą, a zos Pólosze abo Mazurze, chóc zaros prze wurodzenju przezdrzą, to jednak pótemu przez całe żece są slepemj.

P. Kochani Bracje, ja słiszałem vjele o Kaszubach i jich kraju, jednakovoż jich początku dovodzjè njemogę; gdiż rożni różnje o njch povjadają, i njevjem, komu z njeh mam vjerzić.

K. Panje kóchani, kje jo co rzekę, to ju vjerze jak pjsmovj, bò Kaszeba, kje wón provdę godo, żodną mjarą łgac njmoże. Provda, że Kaszebj njegodają ze storech szpargałov bò sę v storech papjorarch, xęgach, cobe jim na vekozanje jich pòczątku służele, njekòchają. Ale te, co wónj mjele, muzseł kòżdi vjarogòdni przesężni jedneho veznaczoneho doja do głovneho mjasta Pucka przenjese; a zebravsze vszetkje pjsma wòd Jadama jasz do wòbjabjenjo svjęteho Jana, wulożele wònj je v jednę xęgę e kozale ją drekovac e dale ji nazvę „Biblejo.“ A tak vedrekovavsze jednę xążkę z nech storech szpargalov, zalepjle wònj sobje tu temj pòdezas ne vjelgje zeme, wò chteri jesz njejeden z nas czeł, pòkażone wòkna.

P. Ale, moj Bracje, jużeś też teraz skłamał, povjadając, że Kaszubj mjeli stare papjeri, bo starodavnj na tablicach lub skórze pjsali.

K. Moj Panje, jo meszlę, że jo jem provdę pòvjedzeł, bò Kaszeba njm sę rodzi, to ju mo gòtova kòszelę; a dze je plotnjano kòszela, tę muszą bec s czasę szotore, a ze szotor robją v Kaszebach papjor, dlo teho muszeł bec rechli papjor jak toblece abo skora. Skorę pòtrzebują ledze na skòrznje, do sli e tę dali, a toblece le do karczmę abo dlo dzeci do szkòłe. A jakle jo, moj wòjc, meho wòjca--wòjca wòjc pamjętac mògłe e możeme, to vjedno szotornjce do papjernj szotore skupjale, e to beł vjelgi handel v Kaszebach. Jo pòzvolaję no to, że v Pòlsce na skórach e toblecach pjsale e pjszą, bò tę mjele e mają vjele bedła e drzeva, a przez to vjele skor e toblec; ale wu nas je vjele lne e szotor, a ztąd e vjele papjore.

P. Moj Bracje, jak ja słiszę, to Ti Kaszubov vistavjasz na vjelkich ludzj; albovjem, kjedi onj Bibliją vidali, to musjeli albo apostołamj albo coś nad apostołi bić. Zaczim i to, co v njej czitami, musjało sję nje v Palestinje, ale v Kaszubach stać.

K. Moj Panje, jo jem sę wuczeł dosc vesokje szkòłe e mjeł jem szkolneho, co liczeł przez setmedzesęt lat e vjele mog pamjętac; a ten mje pòvjodel, że połacenje Palestina zovje sę pònaszemu Kaszebe.

P. Ęj, moj Bracje, twoje Kaszubi są Palestiną! Pokaż mj też jednę vjoskę podobną do Palestinskich; a zaraz Cj uvjerzę.

K. Cho, cho! moj Panje, kò nje jednę vjes, ale jo Vąm pòkozoł e pòkożę mjasta, mjasteczka, mòrza, jezora, gore, rzeki, puszcze e całe kraje, zgòła vszetko, co kje wuczejece - chebabe jesce njeżevi bele - muszice sę Pòlocha veprzesic, a wòstac Fein-Kaszebą.

P. Moj Bracje, povjedź mj też; gdzje bił Raj? Boć pevno v Palestinje.

K. Moj Panje, Roj beł e je v Kaszebach, tę dze sę sztere rzeki schòdzą; ale szkòda, że do njeho teros njmożeme dąnc anje dopłenąc, tak vłosnje, jak Vpąn do swòjeho raju njmożesz; a kjebe jes tę procę pòdją, lo jo le gvesno rzec mògę, żebe jes do nasze zemje zaszed, zkądbe jes potemu njevjedzeł, dze sę wudac, bò do Raju je ju teros cęszko trafjc, chebabe do Kaszeb sę chcało.

P. Moj kochani Kaszuba, povjedź mj też, gdzje na vaszej zjemj są ove puszcze, przez które Jizraëlicj przecbodzjli i v ktorich sę 40 lat bavjli?

K. Tak, moj Panje, mòji przodkovje bele na puszczi, cht

You can download, read online, find more details of this full eBook Rozmowa Pòlocha z Kaszëbą by Florian Stanisław Ceynowa from

I przekonwertuj go na audiobooka z dowolnym głosem w naszej aplikacji AI Voice AudioBook.