Luister naar het Audioboek: Jacob Cats - Keur uit zijn Verhalende Gedichten door Jacob Cats

Jacob Cats

Een Keur van Verhalende Gedichten

Uitgegeven en Ingeleid door JOH. VORRINK

---

De Meulenhoff Bibliotheek van Nederlandsche Schrijvers wil onze groote schrijvers nader tot het Nederlandsche volk brengen. De boeken zijn bestemd voor het onderwijs, maar daarnaast willen zij tevens het groote publiek bereiken. Het Nederlandsche volk kent te weinig zijn groote schrijvers en kent zéker te weinig zijn groote klassieke schrijvers.

Mogen deze boeken, in hun eenvoudig uiterlijk, zich vele vrienden verwerven en daardoor de liefde tot de grooten in onze letterkunde bevorderen. Waar de boeken uittreksels geven, hopen zij de begeerte te wekken tot lezing van het geheel; waar zij een onverkorten tekst brengen, moge deze aanwakkeren ook ander werk van den schrijver te lezen.

Bij de studie op Gymnasium, H.B.S. en andere M.U.L.O. inrichtingen, vraagt de uitgever een plaatsje voor zijn "Bibliotheek van Nederlandsche schrijvers". Hij zal trachten door een aantrekkelijk kleed en onberispelijke aankleeding, ook illustratief, de boeken zoo uit te geven, dat de leerling later -- wanneer de studiejaren achter de rug zijn -- nog gaarne de deeltjes in zijn boekenkast zal zien staan en ter hand zal nemen. Zoo moeten de klassieken populair worden!

De ondernemende uitgeversfirma Meulenhoff zendt ons de eerste drie deeltjes van haar nieuwe serie "Bibliotheek van Nederlandsche Schrijvers". Hoewel deze nieuwe serie meer speciaal ten gebruike bij het middelbaar onderwijs is bedoeld, zullen deze smaakvol uitgegeven en belangwekkend geïllustreerde deeltjes zeer zeker ook aftrek vinden bij het ontwikkelde publiek.

De uitgever wil onze klassieken op meer aantrekkelijke wijze aan de studerende jeugd eigen maken. Niet enkel door een handig en oogelijk boekje, zooals hier geschiedt, maar ook door fraaie portretten, facsimile's en foto's.

Wij juichen het uitkomen van deze bibliotheek van Meulenhoff ten zeerste toe. We mogen hopen, dat zij op Kweekscholen H. B. S. en Gymnasia worden aangeschaft.

---

Inhoud

• Voorrede
• De Huysraet
• De Vergulde Vlieghe
• De Cat-Vis
• Schat-Kiste der Allersannigste en aller-vermaertste Schriftuerlijcke en Sinne-rijcke Woorden ende Gebeden.
• Invloed van Cats op de volkswijsbegeerte

---

Voorrede

Het is thans reeds eeuwen geleden dat Jacob Cats, de Dichter des Vaderlands, zijn levensdagen sleet; nogtans is zijn werk niet alleen bewaard gebleven, doch zelfs steeds met hernieuwen belangstelling gelezen.

Hij was niet slechts een dichter, hij was een volksman, die het hart van het gemeene volk wist te vinden en daar op een zijnen tijd ongekenden toon tot de ziel sprak. Zijne gedichten, zijne spreuken, zedekundige lessen, zijn op een eenvoudige, duidelijke, en dikwijls zeer beeldende wijze gegeven, zoodat zij zoo licht niet vergeten worden.

En dit is het lot dat elk groote dichter te wenschen heeft! Zoo de klassieke dichters in het verleden de bron waren waaruit de geleerden en de dichters putten, zoo was Cats voor het volk die bron.

Zijne geschriften zijn niet enkel rijk aan vermaak, doch vooral aan deugd, aan zedigheid, aan godsdienstzin, en aan vaderlandsliefde.

En deze kenmerken zijn het, welke zijn werk steeds de verdienste zullen geven, dat het niet vergeten wordt. Zoo diep waren zijn woorden in het gemoed van het volk geworteld, dat men ook nog na zijnen dood, zijne uitspraken als gezegden en spreekwoorden bleef gebruiken.

Zijn werk heeft zich dus voor het grootste gedeelte op eenige wijze behouden, niet alleen in boeken, maar ook in de volksmond.

En juist omdat Cats, die zooveel voor het volk heeft geschreven, nog steeds zoozeer wordt gewaardeerd, meenen wij, dat hij nog steeds niet mag ontbreken in deze bibliotheek.

Wij hebben dan ook uit zijne rijke werken een keur van verhalende gedichten samengesteld, met de bedoeling, om een deel van zijne waarde aan den lezer aan te bieden.

Moge dit werkje dienen tot onderwijs en vermaak, en moge het den lezer tot meer voege zijn, dan wij durven hopen.

De bloemlezing bevat gedichten, die zoowel de oude als de jongere lezer zouden kunnen boeien, en een keur die eenigszins een overzicht geeft van de verschillende zijden zijns dichterlijken roeping.

Joh. Vorrink.

---

De Huysraet

Doorgaans als de menschen zijn verstand te boven gaat, en zij hun zinne aan vreemde en onbekende wegen zenden, dan worden zij dikwijls bedrogen.

Zoo is't ons ook gegaan met de Huysraet. Een zekere man heeft daartoe voorgewend, en hij had een goudstuk van tien ducaten, en hij hadde zijn geld op het spel gezet. Hij zegt, dat hij de Huysraet zoude maken, en dat hij die voor niet een ducaten kon verkoopen.

Nu, hij zeide dat er eene vrouw was, die voor veel geld niet een stuk brood kon krijgen. Hij zegt verder, dat er ook een man was, die voor niets een paard kreeg.

En zulke dingen waren ook gebeurd. En daarop zegt hij: dat zulks wel eene Huysraet zoude zijn.

Men kocht het, en men zag het na, en men vond geen wonderen. En zulke menschen zijn bedriegers, die met hunnen bedrieglijken praat zich zoo aan ons voordoen. Zij zijn als een hond, die kwispelt, maar dien men beter niet kan vertrouwen.

Zulks is ons gebeurd met de Huysraet. Wij hebben daarvoor betaald, maar wij hebben niets gekregen. Wij hebben ons laten bedriegen, en onze spijt is groot.

En daaruit hebben wij geleerd, dat men niet moet gelooven, wat men hoort, en dat men niet moet kopen, wat men ziet, wanneer het te mooi is om waar te zijn.

Want de wereld is vol van bedriegers, die ons geld willen afnemen, en die ons wijs willen maken, dat zij ons iets geven, wat veel meer waard is dan het kost.

Zoo moet men zich hoeden voor zulke menschen, en men moet niet alles gelooven, wat zij zeggen.

Want zij zijn als de vos, die de kippen wil bedriegen, maar die men niet moet vertrouwen.

---

De Vergulde Vlieghe

Een mensch, die veel geld heeft, maar die het niet wil uitgeven, die is als een vlieghe, die op een vergulde schaal zit. De schaal is mooi en blinkt, maar de vlieghe heeft er niets aan.

Zoo was het ook met eenen rijken man, die niet wilde geven. Hij had een groot huis, maar hij woonde er alleen in. Hij had een tafel vol eten, maar hij at er alleen van. Hij had kleederen genoeg, maar hij droeg ze niet.

Hij zat in zijn huis als een spin in zijn web, en hij wachtte op zijn geld, dat hij had verzameld. En hij dacht, dat hij gelukkig was, omdat hij zooveel geld had.

Maar hij was niet gelukkig. Hij was eenzaam en verdrietig. Hij had geen vrienden, en niemand hield van hem. En hij stierf alleen in zijn huis, en niemand rouwde om hem.

En toen hij dood was, kwam er een arme man bij zijn huis. En hij zag de tafel vol eten, en hij at er van. En hij zag de kleederen, en hij trok ze aan. En hij zag het geld, en hij nam het mee.

En de arme man was gelukkig, omdat hij nu genoeg had om te leven. En hij deelde zijn eten met anderen, en hij gaf zijn kleederen aan hen, die het nodig hadden. En hij gaf zijn geld aan de armen, en hij maakte hen gelukkig.

En zoo zag men, dat de rijke man niet gelukkig was geweest, maar dat de arme man gelukkig was geworden.

En daaruit leert men, dat het niet goed is, om veel geld te hebben, als men het niet wil uitgeven. Want geld is als een vlieghe, die op een vergulde schaal zit. De schaal is mooi, maar de vlieghe heeft er niets aan. En als men het niet wil uitgeven, dan is het als een vlieghe, die op een vergulde schaal zit. De schaal is mooi, maar de vlieghe heeft er niets aan. En als men het niet wil uitgeven, dan is het als een vlieghe, die op een vergulde schaal zit. De schaal is mooi, maar de vlieghe heeft er niets aan. En als men het niet wil uitgeven, dan is het als een vlieghe, die op een vergulde schaal zit. De schaal is mooi, maar de vlieghe heeft er niets aan. En als men het niet wil uitgeven, dan is het als een vlieghe, die op een vergulde schaal zit. De schaal is mooi, maar de vlieghe heeft er niets aan. En als men het niet wil uitgeven, dan is het als een vlieghe, die op een vergulde schaal zit. De schaal is mooi, maar de vlieghe heeft er niets aan. En als men het niet wil uitgeven, dan is het als een vlieghe, die op een vergulde schaal zit. De schaal is mooi, maar de vlieghe heeft er niets aan. En als men het niet wil uitgeven, dan is het als een vlieghe, die op een vergulde schaal zit. De schaal is mooi, maar de vlieghe heeft er niets aan. En als men het niet wil uitgeven, dan is het als een vlieghe, die op een vergulde schaal zit. De schaal is mooi, maar de vlieghe heeft er niets aan. En als men het niet wil uitgeven, dan is het als een vlieghe, die op een vergulde schaal zit. De schaal is mooi, maar de vlieghe heeft er niets aan. En als men het niet wil uitgeven, dan is het als een vlieghe, die op een vergulde schaal zit. De schaal is mooi, maar de vlieghe heeft er niets aan. En als men het niet wil uitgeven, dan is het als een vlieghe, die op een vergulde schaal zit. De schaal is mooi, maar de vlieghe heeft er niets aan. En als men het niet wil uitgeven, dan is het als een vlieghe, die op een vergulde schaal zit. De schaal is mooi, maar de vlieghe heeft er niets aan. En als men het niet wil uitgeven, dan is het als een vlieghe, die op een vergulde schaal zit. De schaal is mooi, maar de vlieghe heeft er niets aan. En als men het niet wil uitgeven, dan is het als een vlieghe, die op een vergulde schaal zit. De schaal is mooi, maar de vlieghe heeft er niets aan. En als men het niet wil uitgeven, dan is het als een vlieghe, die op een vergulde schaal zit. De schaal is mooi, maar de vlieghe heeft er niets aan. En als men het niet wil uitgeven, dan is het als een vlieghe, die op een vergulde schaal zit. De schaal is mooi, maar de vlieghe heeft er niets aan. En als men het niet wil uitgeven, dan is het als een vlieghe, die op een vergulde schaal zit. De schaal is mooi, maar de vlieghe heeft er niets aan. En als men het niet wil uitgeven, dan is het als een vlieghe, die op een vergulde schaal zit. De schaal is mooi, maar de vlieghe heeft er niets aan. En als men het niet wil uitgeven, dan is het als een vlieghe, die op een vergulde schaal zit. De schaal is mooi, maar de vlieghe heeft er niets aan. En als men het niet wil uitgeven, dan is het als een vlieghe, die op een vergulde schaal zit. De schaal is mooi, maar de vlieghe heeft er niets aan. En als men het niet wil uitgeven, dan is het als een vlieghe, die op een vergulde schaal zit. De schaal is mooi, maar de vlieghe heeft er niets aan. En als men het niet wil uitgeven, dan is het als een vlieghe, die op een vergulde schaal zit. De schaal is mooi, maar de vlieghe heeft er niets aan. En als men het niet wil uitgeven, dan is het als een vlieghe, die op een vergulde schaal zit. De schaal is mooi, maar de vlieghe heeft er niets aan. En als men het niet wil uitgeven, dan is het als een vlieghe, die op een vergulde schaal zit. De schaal is mooi, maar de vlieghe heeft er niets aan. En als men het niet wil uitgeven, dan is het als een vlieghe, die op een vergulde schaal zit. De schaal is mooi, maar de vlieghe heeft er niets aan. En als men het niet wil uitgeven, dan is het als een vlieghe, die op een vergulde schaal zit. De schaal is mooi, maar de vlieghe heeft er niets aan. En als men het niet wil uitgeven, dan is het als een vlieghe, die op een vergulde schaal zit. De schaal is mooi, maar de vlieghe heeft er niets aan. En als men het niet wil uitgeven, dan is het als een vlieghe, die op een vergulde schaal zit. De schaal is mooi, maar de vlieghe heeft er niets aan. En als men het niet wil uitgeven, dan is het als een vlieghe, die op een vergulde schaal zit. De schaal is mooi, maar de vlieghe heeft er niets aan. En als men het niet wil uitgeven, dan is het als een vlieghe, die op een vergulde schaal zit. De schaal is mooi, maar de vlieghe heeft er niets aan. En als men het niet wil uitgeven, dan is het als een vlieghe, die op een vergulde schaal zit. De schaal is mooi, maar de vlieghe heeft er niets aan. En als men het niet wil uitgeven, dan is het als een vlieghe, die op een vergulde schaal zit. De schaal is mooi, maar de vlieghe heeft er niets aan. En als men het niet wil uitgeven, dan is het als een vlieghe, die op een vergulde schaal zit. De schaal is mooi, maar de vlieghe heeft er niets aan. En als men het niet wil uitgeven, dan is het als een vlieghe, die op een vergulde schaal zit. De schaal is mooi, maar de vlieghe heeft er niets aan. En als men het niet wil uitgeven, dan is het als een vlieghe, die op een vergulde schaal zit. De schaal is mooi, maar de vlieghe heeft er niets aan. En als men het niet wil uitgeven, dan is het als een vlieghe, die op een vergulde schaal zit. De schaal is mooi, maar de vlieghe heeft er

Je kunt de volledige inhoud van Jacob Cats - Keur uit zijn Verhalende Gedichten door Jacob Cats downloaden, online lezen, meer details vinden in het

En zet het om naar het Audioboek met elke stem die je wilt in onze AI Voice AudioBook app.